تبلیغات
مجله اینترنتی کاروک : علم وفناوری،کامپیوتر و اینترنت،ورزش،تغذیه،سلامت - تمدن ایلام

تمدن ایلام در گذر زمان 


یکی از کهن ترین تمدنهای شناخته شده در سرزمینهای ایران باستان ، تمدن ایلام است . این تمدن تقریباً تمام نواحی جنوب غربی فلات مرکزی ایران را در اواخر هزاره سوم پیش از میلاد مسیح شامل می شده . می توان گفت که تمدن ایلام حدوداً از 2700 پیش از میلاد آغاز و تا 539 پیش از میلاد ادامه داشته ، که البته پیش از آن تمدنی به نام نیاایلامی ( ایلامیان اولیه ) وجود داشته اند . 

image

از 539 قبل از میلاد به بعد به تدریج شاهد رشد و شکوفایی تمدن هخامنشی هستیم . در دوره اوج هخامنشیان تمدن ایلام محدود به منطقه ای به نام سوزیانا ( susiana - منطقه شوش امروزی ) می شده که البته پایتخت آنها نیز همین منطقه بوده .
 کلمه ایلام نامی است که از سوی همسایگان و بعضاً دشمنان این تمدن به آنها نسبت داده شده . زیرا در واقع ایلامیان سرزمین خود را هاتمتی ( Hatamti ) می نامیدند ، یعنی «سرزمین خداوند ».طبق تحقیقاتی که یک باستان شناس هلندی به نام ( مارسلا روم پف ) انجام داده ، به احتمال فراوان کلمه -بختیاری - و فرهنگ آنها ریشه در تمدن ایلام کهن دارد و نیز اقوام «لر»منتسب به این تمدن هستند . 

تاریخ سیاسی تمدن ایلام قدیم را می توان به چهار دوره تقسیم کرد :

1- دوره نیاایلامی که از 3200 پیش از میلاد تا 2700 پیش از میلاد ادامه داشته 
2- دوره ایلام باستان که از 2700 پیش از میلاد تا 1600 پیش از میلاد ادامه داشته
3- دوره ایلام میانه که از 1600 پیش از میلاد تا 1100 پیش از میلاد ادامه داشته
4- دوره ایلام پسین که از 1100 پیش از میلاد تا 539 پیش از میلاد ادامه داشته

به تصور بسیاری از مردم و حتی پژوهشگران فراوانی ، تمدن ایلام با پادشاهی سوزیانا ( شوش امروزی ) یکی است . اما باید گفت که این دو کاملاً با هم متفاوت هستند . زیرا طبق شواهد تاریخی و مستند بسیاری ، تمدن ایلام در دوره اوج خود شامل : همه فلات ایران ، بین النهرین تا دشت کویرو دشت لوت ، بوده و از دریای خزر تا خلیج فارس گسترش داشته . اما بعدها به دلیل سالها یورش همسایگان غربی و نیز حلول امپراتوری هخامنشی و در نتیجه افول این تمدن ، گستره و سیطرۀ آن تا منطقه شوش امروزی کاهش یافت .
خط و نوشتار در نزد ایلامیان به سبب اقتباسی که از همسایه سومری خود داشته اند ، نوعی خط تصویری بوده . گواه این ادعا ، لوحه هایی به زبان تصویری است که در شوش کشف شده است . طبق شواهد ، احتمالاً این نوع خط 150 نشانه تصویری داشته .اما در گذر زمان به تدریج این نوع خط به خطی هجایی-ترسیمی تغییر ماهیت داده که دارای حدود 80 نشانه بوده و معمولاً از بالا به پایین نگارش می شده . 

image

زبان ایلامی نسبت به سایر زبانهای جنوب غرب آسیا اصول و قواعد تصریفی خاصی ندارد ، و اصولاً زبانی پیوندی با واژگان مرکب است . در دوران هخامنشی زبان ایلامی جایگاه دوم را در گفتار و نوشتار دارا بوده ، همچنان که در سنگ نوشته های هخامنشیان ترجمه های ایلامی نیز آمده است .
سرانجام در سال 640 قبل از میلاد پادشاه آشور ( آشور بانیپال ) پس از سالها جنگ و خونریزی ، تمامی سرزمین های تمدن ایلام را تصرف کرده و به امپراتوری ایلامیان پایان داد . خود آشور بانیپال در مورد فتح و پیروزی بر ایلامیان در کتیبه ای چنین می گوید : همه خاک شهرها و دهات آنان را در یک ماه و یک روز با توبره به آشور کشیدم ، و من این کشور را از گوسفندان و چارپایانشان تهی ساختم و به درندگان ، ماران و آهوان اجازه دادم که آن را باز پس گیرند .

image

از جمله مشهورترین اشیاء تاریخی بر جای مانده از تمدن ایلام عبارتند از :

گلدان دو شاخ

image


مجسمه نقره ای گاو نشسته

image


مجسمه خدای زرین دست

image


تندیس مفرغی ناپیرآسو

image


سنگ نگاره بز ماهی دم

image


نقش برجسته بانوی ایلامی و ندیمه اش

image


جام نقره ای بانوی ایلام

image


گردآوری ، ویرایش و نگارش :کاروک


طبقه بندی: هنرو فرهنگ، تاریخ و تمدن،
برچسب ها: تمدن ایلام، خط ایلامی، آشور بانی پال، امپراتوری ایلام، زبال ایلامی،

تاریخ ارسال : چهارشنبه 12 دی 1397 | نویسنده مطلب : افشین




  • paper | خرید بک لینک | میله